Nikifor i jego obrazki

Czy dzieło malarskie , które funkcjonuje w kanonie sztuki, sprzedaje się na aukcjach i jest rozpoznawalne wśród pewnej części społeczeństwa, a nawet uznawane przez nich za "znane" ,można nazwać obrazkiem? Wydaje mi się, że tak, ponieważ sam artysta tak o nich mówił : "Mam obrazki do sprzedania, za które biorę bardzo tanio..."
Nikifor Krynicki, Widok dworca kolejowego w Krynicy, 1935

Nikifor malował swoje obrazki wielkości zeszytu A5 i sprzedawał je na ulicy jak pocztówki - za grosze. Jego dorobek artystyczny wynosi kilkadziesiąt tysięcy prac. Dziennie wykonywał kilka obrazków, które malował głównie w plenerze, w Krynicy z której pochodził. To tam spędził całe swoje życie.


Nikifor Krynicki, 1996

Nikifor Krynicki (1895 - 1968) 

Nazywał się Epifaniusz Drowniak, lecz wszystkie swoje prace podpisywał "Nikifor"i ludzie tak do niego mówili. Z pochodzenia był Łemkiem. Nie miał rodziny. Jako dziecko został osierocony przez matkę, a ojca nawet nie znał. Nie otrzymał żadnego wykształcenia, stąd też podpisy pod obrazkami są w większości napisane z błędami. Był biedakiem, który żył z tego, co zarobił na swojej sztuce i z tego, co dostał od ludzi. Do tego był chory, miał słaby słuch, wadę wymowy, a niektórzy uważają, że był także upośledzony umysłowo. Wszystkie te nieprzyjazne czynniki doprowadziły do izolacji malarza w społeczeństwie, ponieważ nie pasował do reszty, był odrzutkiem. Nazywał się Matejką, choć nie wiadomo, czy w ogóle znał jego dzieła. Jednak nie chodziło o same dzieła, lecz o prestiż i szacunek, z jakim kojarzy się to słynne  nazwisko. Cenił swoje malarstwo i sam uważał, że jest bardzo dobre. 

Nie potrafił odnaleźć się w swojej epoce, ale czas, w którym tworzył był dla niego idealny. Został okrzyknięty malarzem prymitywistą tak samo, jak jego zagraniczni "koledzy", którzy podobnie, jak on, nie mieli wykształcenia plastycznego. Nikifor malował to, co widział, cerkwie, domy, kościoły, fabryki, uzdrowiska, ale także portrety, autoportrety, czy wizerunki świętych. Jego malarstwo jest uproszczone i zgeometryzowane, część obrazów cechuje brak perspektywy. Techniki, w których tworzył to akwarela, gwasz na papierze.

Nikifor na rynku sztuki

Obecnie jego prace są licytowane na aukcjach, a ceny wahają się w granicach od 500 do 3000 złotych. Można zapytać, dlaczego akurat tyle. Spróbuję omówić to na przykładzie konkretnego dzieła, znajdującego się aktualnie na wystawie przedaukcyjnej "Varia" Sopockiego Domu Aukcyjnego.
Nikifor Krynicki, Przedstawienie

akwarela, gwasz, papier 16x23cm


U dołu widnieje napis : KRYNICA DEOSMSY RAPOL PORAJ GEZO 50 ZŁ. Dzisiaj obraz jest wystawiony na aukcję, a jego cena wywoławcza wynosi 1700 zł. 
Dlaczego tak dużo? Ponieważ postać malarza jest znana i doceniana w świecie sztuki. Dodatkowo biografia artysty ma wpływa na popularność jego prac, a Nikiforowi na pewno nie możemy zarzucić skromnego życiorysu. Kolejnym ważnym czynnikiem jest wartość historyczna dzieła, które zostało wykonane w danej epoce historycznej, kierunku, nurcie. Malarstwo prymitywistów wywarło ogromny wpływ na dalszy rozwój sztuki. Inspirowali się nim między innymi tacy artyści, jak Pablo Picasso!
Może teraz warto zapytać, dlaczego cena wywoławcza wynosi tak mało? Rozmiar ma znaczenie. Prace niewielkich rozmiarów są tańsze od tych większych. Kolejną rzeczą jest technika, w której został wykonany - akwarela. Obrazy olejne są droższe, ponieważ farby są droższe. To oczywiście nie znaczy, że gdybym teraz namalowała duży obraz olejny, byłby on warty więcej niż mała akwarelka Nikifora. Absolutnie nie! Ostatnią rzeczą jest unikatowość obrazów. Jeśli artysta namalował w swoim życiu zaledwie kilka obrazów, będą one droższe, ponieważ jest ich mało. Z kolei nasz krynicki malarz wykonał w swoim życiu około czterdziestu tysięcy prac. 

Nikifor jest jednym z najczęściej fałszowanych polskich artystów. Można znaleźć kilka "oryginałów" na allegro, dlatego nie tylko bardzo niska cena powinna budzić wątpliwości, ale każda. W momencie, kiedy chcemy kupić dzieło danego artysty, lepiej wybrać się do domu aukcyjnego, niż kupować kota w worku przez internet. 

1 komentarz:

  1. Obraz Nikifora "Przedstawienie" został sprzedany z 3200zł

    OdpowiedzUsuń

Copyright © 2014 Sztuki Nigdy Nie Za Wiele , Blogger