Wystawa Caravaggia w Mediolanie

Do 28 stycznia w mediolańskim Palazzo Reale można było oglądać wystawę zatytułowaną "Dentro Caravaggio", na której zaprezentowano 20 dzieł artysty zgromadzonych głównie z włoskich muzeów i kościołów, ale kilka prac przyjechało z zagranicy. Takie wystawy nie zdarzają się często, dlatego wydarzenie cieszyło się ogromną popularnością i było rozreklamowane chyba na całym świecie. Bilety wykupiono przez internet w mgnieniu oka, a tym, którzy się nie załapali, nie pozostało nic innego, jak tylko stać w bardzo długiej kolejce. Tak było z nami. Przylecieliśmy do Mediolanu specjalnie na wystawę, więc nie mogliśmy się wycofać. Czekaliśmy 6 godzin, ale udało się i weszliśmy. Potrzebowałam trochę czasu, żeby zastanowić się, czy było warto, ale teraz myślę, że tak. Było warto!

Wróżenie z ręki, 1596 - 1597

Michelangelo Merisi, znany na całym świecie jako Caravaggio urodził się 29 września 1571 w Mediolanie. Uznawany za pierwszego wielkiego barokowego malarza, działał głównie w Rzymie, Neapolu, na Malcie i Sycylii.  Caravaggio żył na krawędzi, był znanym awanturnikiem mającym opinię nieprawego i winnego zbrodni. Podczas kolejnych etapów tułaczki, z Mediolanu  do Rzymu , z Geniu do Neapolu, z Sycylii na Maltę trafiał zarówno na wystawne salony kardynałów, jak i do obskurnych więzień. Dziś znamy go przede wszystkim jako utalentowanego artystę, lecz w tej materii również wzbudzał kontrowersje. Ulicznych zakapiorów uwieczniał w wizerunkach aniołów, a kobiety z plebsu w portretach Maryi. W jego dziełach dostrzeżemy wpływy stylu Leonarda, którego Ostatnią Wieczerzę podziwiał w bazylice Santa Maria Della Grazie w Mediolanie, czy Tycjana, a także nawiązania do tradycji realizmu lombardzkiego.

Święty Jan Chrzciciel na pustyni, fragment

Caravaggio został zapomniany w XVIII i XIX wieku, a ponownie odkryty w XX za sprawą historyka i krytyka sztuki Roberto Longhiego, który poświęcił całe swoje życie na "odkrywanie" Caravaggia. Koronacją jego pracy była wystawa zorganizowana w 1951 roku w Palazzo Reale w Mediolanie, która ukazała światu geniusz artysty. Nie bez powodu w 446. rocznicę urodzin Caravaggia otwarto wystawę, której kuratorką była prof. Rossella Vodret, autorka monografii artysty.

Dzieła zostały rozmieszczone według porządku chronologicznego, zaczynając od okresu młodzieńczego, poprzez dojrzały, kończąc na schyłkowym. Zaprezentowano między innymi Odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu, dzieło wyjątkowe, ponieważ przedstawia jedną z nielicznych scen, które artysta umieścił na tle pejzażu. Scena ukazuje chwilę, gdy dokonuje się cud. Stojący tyłem do widza anioł gra na skrzypcach, podczas gdy Święty Józef siedzi i trzyma przed nim nuty, a Maria tuli Dzieciątko.

Odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu, 1595 - 1596

Ogromne wrażenie zrobił na mnie niewielkich rozmiarów Chłopiec ugryziony przez jaszczurkę, dzieło które do dziś jest przedmiotem sporów pomiędzy historykami, ze względu na pojawiający się w nim homoseksualny podtekst. Scena przedstawia chłopca, który w czasie, gdy sięgał po owoce, został ugryziony w palec przez ukrytą wśród liści jaszczurkę. Nie od razu można rozpoznać zwierzątko, ponieważ niemal całkowicie zlewa się z ciemnym tłem, ale kiedy dokładniej się przyjrzymy, zobaczymy małą jaszczurkę uczepioną środkowego palca.

Chłopiec ugryziony przez jaszczurkę, 1594

Dziełem reprezentującym dojrzały okres artysty jest Święty Hieronim piszący ukazany jako pokutnik, a zarazem erudyta, pochylony nad świętymi tekstami z gęsim piórem w dłoni. Na stole pojawia się także czaszka - symbol marności i przemijalności. W tym dziele widzimy opanowaną do perfekcji technikę operowania światłem, silne kontrasty światłocieniowe, ciemne tło i postać wyłaniająca się z mroku to cechy twórczości Caravaggia.

Święty Hieronim piszący, 1605 - 1606

Koronowanie cierniem to jeden z ciemniejszych obrazów Caravaggia powstały w 1607 roku. Dramatyczny jest tu kontrast pomiędzy ciałem Chrystusa, namalowanym w jasnych rozświetlonych tonach, a przyciemnionymi, ginącymi w mroku postaciami dwóch oprawców. 

W ostatniej sali została zaprezentowana Madonna pielgrzymów. Obraz przedstawia parę klęczących w progu pielgrzymów, skierowanych w stronę Marii z Dzieciątkiem. Na pierwszym planie artysta ukazał brudne stopy zmęczonych tułaczką ludzi, co w owych czasach było szokującym zabiegiem artystycznym. Z kolei Matka Boska została wyidealizowana, przypomina nieco rzeźbę klasyczną o pięknych, delikatnych rysach twarzy.

Madonna pielgrzymów, 1604 - 1606

Kiedy obejrzeliśmy już wszystko i ukazały nam się drzwi wyjściowe, zaczęłam się zastanawiać, gdzie jest Judyta odcinająca głowę Holofernesowi, która miała tutaj być. Bez zastanowienia zawróciłam, idąc pod prąd. Przeszłam przez wszystkie sale raz jeszcze i nie znalazłam. W końcu podszedł do mnie pan, widząc że zachowuję się dość dziwnie i zapytał o co chodzi. Kiedy zapytałam gdzie jest obraz przedstawiający Judytę, odpowiedział mi "it's gone", na co ja zrobiłam wielkie oczy. Okazało się, że obraz musiał wrócić do swojego muzeum przed zakończeniem wystawy i niestety nie mogłam go zobaczyć. Taka sama sytuacja spotkała Głowę Meduzy, którą również zabrano wcześniej.

Judyta odcinająca głowę Holofernesowi, 1598

Wystawa nosi tytuł "Dentro Caravaggio", gdzie słowo "wewnątrz" odnosi się do badania dzieł artysty poprzez wykonywanie fotografii rentgenowskich, dzięki którym możemy prześledzić cały proces twórczy. Efekty tej pracy zostały przedstawione po drugiej stronie obrazu na ekranie telewizora, dzięki czemu widz mógł zajrzeć do wnętrza "Caravaggia". Na wystawie pojawiły się także umieszczone w gablotach akta sądowe, które potwierdzają burzliwe życie artysty i wykazują, że często był notowany.

Z pewnością "Dentro Caravaggio" to najbardziej prestiżowa wystawa na jakiej byłam, a biorąc pod uwagę czas, jaki zajęło nam dostanie się do środka jest też najbardziej elitarną. Te 6 godzin kosztowało nas wiele wyrzeczeń, ale nie wiadomo, kiedy taka okazja znowu się nadarzy, więc uważam, że było warto.



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Copyright © 2014 Sztuki Nigdy Nie Za Wiele , Blogger