Kilka słów o Magdalenie Abakanowicz i wystawie "Ślady istnienia"

Kilka słów o Magdalenie Abakanowicz i wystawie "Ślady istnienia"

W Galerii Dworcowej we Wrocławiu trwa właśnie wystawa retrospektywna dzieł Magdaleny Abakanowicz (1930 - 2017). Ponad 100 rzeźb i rysunków, pochodzących z prywatnej kolekcji artystki prezentowanych jest w siedmiu miejscach, także w przestrzeniach publicznych. Główna część wystawy znajduje się w galerii na pierwszym piętrze Dworca Wrocław Główny. Mieliśmy okazję zobaczyć jej prace także w Muzeum Współczesnym Wrocław oraz w Przejściu Świdnickim - przyszłej miejskiej bibliotece. Pozostałe rzeźby zlokalizowane są w wirydarzu Muzeum Architektury, na lotnisku - Starachowice, na dziedzińcu Synagogi pod Białym Bocianem, w Dzielnicy Czterech Świątyń i przy Bastionie Ceglarskim. Wystawa potrwa do 25 sierpnia.


Magdalena Abakanowicz to światowej sławy polska artystka awangardowa, znana głównie z wykorzystania tkanin w swoich rzeźbach. Urodziła się w arystokratycznej rodzinie o polsko - rosyjskich korzeniach w 1930 roku. Kształciła się w warszawskiej ASP, a następnie sopockiej PWSSP. Tuż po dyplomie zajmowała się przez pewien czas malarstwem, które szybko porzuciła, wybierając rzeźbę.

Twarze nie będące portretami

Jej pierwszym, ważnym dokonaniem stały się Abakany, nazwane tak od jej nazwiska, czyli monumentalne, trójwymiarowe instalacje z tkaniny artystycznej, wykonane z barwionego, sizalowego włókna. Pokazane w 1962 roku na Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie zdobyły uznanie krytyków. Z koli trzy lata później artystka została nagrodzona za swoją innowacyjną pracę z tkaniną i rzeźbą złotym medalem na Biennale Sztuki w Sao Paulo. Wtedy rozpoczęła się jej międzynarodowa kariera.

W latach 70' i 80' Artystka zmieniła nieco swój dotychczasowy styl, jej rzeźby stały się większe i bardziej reprezentacyjne, zachowując przy tym pierwiastek abstrakcyjności. Abakanowicz zaczęła tworzyć Alteracje, czyli serię rzeźb przypominających ciała ludzkie, puste skorupy. W latach 1976 - 1980 powstała seria Plecy, przedstawiająca ludzki korpus. Jej najbardziej polityczna praca to Tłum (1986 - 1987) , skierowana przeciw reżimom komunistycznym dotykającym narody bloku wschodniego. Praca miała symbolizować wyobcowanie polityczne, społeczne i kulturowe. W latach 1990 - 1991 artystka powróciła do bliskiego jej tematu i stworzyła Tłum, zmieniając materiał. Zastąpiła worki jutowe i żywicę brązem, z którego odlała rzeźby.

Odwróceni, 1933 - 1994

Na uwagę zasługują także Gry wojenne, przedstawiające ujęte w stalowe obręcze pnie drzew, przypominające pociski artyleryjskie. Artystka starała się łączyć sztukę z naturą, stąd też w jej pracach pojawiają się naturalne materiały.

Ostatni projekt Abakanowicz to Agora - seria odlewanych żelaznych figur bez głów, których powierzchnia przypomina korę drzew, czy pomarszczoną skórę.

Retrospektywna wystawa artystki pokazuje rozwój jej twórczości. Przedstawia Magdalenę Abakanowicz jako światowej sławy artystkę, kobietę, Polkę, której prace eksponowane są na całym świecie.

Magdalena Abakanowicz w pracowni, fot. Jarosław Pijarowski, 2010

20 kwietnia 2017 roku Magdalena Abakanowicz zmarła, dlatego wystawa nosi tytuł Ślady istnienia i powstała w hołdzie dla artystki.
Eileen Gray i jej modernistyczna willa E1027

Eileen Gray i jej modernistyczna willa E1027

Po lewej Le Corbusier ze swoją żoną, po prawej Jean Badovici w willi E1027, fotografię wykonała Eileen Gray

Mało kto pamięta o Eileen Gray, architektce i projektantce mebli, która przyczyniła się do powstania modernizmu w architekturze. Niestety jej osiągnięcia przyćmił niejaki Le Corbusier, który zawsze był w centrum uwagi i cała sława została skierowana w jego stronę.

Kiedy Eileen Gray prowadziła swoją własną galerię w Paryżu była już znaną projektantką odnoszącą sukcesy. Wtedy poznała Jeana Badoviciego, architekta i redaktora magazynu L'Architecture Vivante, który chciał napisać o niej artykuł. Tak się stało, że oboje się w sobie zakochali i postanowili wybudować wspólny dom nad morzem. Nietypowa nazwa willi E1027 jest skrótem znaków :

E - Eileen
10 - Jean (dziesiąta litera alfabetu)
2 - Badovici (druga litera alfabetu)
7 - Gray (siódma litera alfabetu)

Eileen Gray, Willa E1027, 1926 - 1929

Początkowo dom miał być wspólnym projektem Gray i Badoviciego, jednak to Eileen sama go zaprojektowała. Budowa trwała od 1926 do 1929 roku. Prosta i oszczędna w formie willa powstała w otoczeniu przyrody na Lazurowym Wybrzeżu niedaleko Monako. Na dachu znajdował się ogród do kąpieli słonecznych. Dla Gray dom był ludzką muszlą, mówiła że to "żywy organizm (...) skorupa człowieka, jego przedłużenie, wyzwolenie, duchowa emanacja". Z tym stwierdzeniem nie zgadzał się Le Corbusier, przyjaciel Jeana Badoviciego, który uważał że jedynym, czym może być dom to "maszyną do mieszkania". Corbusier miał pretensje do Eileen, że nie stosuje jego pięciu punktów nowoczesnej architektury. Prawdopodobnie nie lubił jej także dlatego, że odrzuciła jego względy, co bardzo zraniło jego dumę. Wtedy uznał, że Eileen zapewne jest lesbijką i dlatego nie chce z nim sypiać. 

Josephin Ritschel, ilustracja do Wrap Magazine przedstawiająca Eileen Gray na E1027

Eileen Gray zaprojektowała także meble do E1027, które współgrały z wnętrzem, będąc jednocześnie dopełnieniem architektury. 


Wnętrze domu E1027 z meblami projektu Eileen Gray

Wnętrze domu E1027 z meblami projektu Eileen Gray i freskami Le Corbusiera

Związek z Badoviciem się rozpadł. Pełnoprawnym właścicielem domu został Jean, a Gray wyprowadziła się i nie rościła sobie praw do własności. Podczas wojny w E1027 zamieszkał sam Le Corbusier, który doprowadził dom do ruiny. Zachowywał się skandalicznie, malując nago ozdabiał ściany erotycznymi freskami. Kiedy wojna się skończyła, a on został zmuszony do eksmisji było już za późno. Prasa przypisywała mu projekt willi, a on nie zaprzeczał. Mówił, że to jego dom, milcząc na temat domniemanego autorstwa budynku. Jakby tego było mało, Corbusier postanowił wybudować drewnianą budę bezpośrednio nad willą E1027, która szpeciła krajobraz. 


Nagi Le Corbusier malujący freski na ścianach willi E1027

W 1965 roku Le Corbusier utonął w morzu u stóp obu budowli - E1027 projektu Eileen oraz zaprojektowanej przez siebie drewnianej budy. Dzisiaj willa Eileen Gray jest znana głównie z powodu ekscentryka i światowej sławy artysty, który pozostawił po sobie freski na ścianach domu. Być może, gdyby nie on, w ogóle nigdy nie usłyszelibyśmy o willi E1027, która powstała kilka lat wcześniej niż słynna Willa Savoye w Poissy, projektu Corbusiera. 


Krótka historia muzeum

Krótka historia muzeum

Czym właściwie w dzisiejszych czasach jest muzealnictwo? Mamy muzea historyczne, przyrodnicze, oczywiście muzea sztuki i mnóstwo innych. Każde z nich gromadzi pewne zbiory, chroni je i udostępnia zwiedzającym. Jednak zanim do tego doszło, muzea musiały się uformować, żebyśmy dziś mogli je odwiedzać. Jak to się zaczęło? Zacznijmy od początku...



W starożytności muzeum oznaczało świątynię Muz, czyli bogiń sztuki i nauki, które w niej mieszkały. Według mitologii były córkami Zeusa i Mnemozyne. Nazywały się kolejno : Kalliope, Klio, Erato, Euterpe, Melpomene, Polihymnia, Talia, Terpsychora i Urania.

Grecy i Rzymianie zapoczątkowali gromadzenie pamiątek w świątyniach. Pierwszą galerią sztuki stała się Pinakoteka ateńska, w której wystawiano obrazy słynnych malarzy. Sztuka miała służyć ogółowi i w pewnym sensie była własnością ludu.


Muzealnictwo wywodzi się z kolekcjonerstwa. W renesansie wraz z powstaniem prywatnego mecenatu zrodziła się potrzeba obcowania z przedmiotem luksusu, a gromadzenie dzieł sztuki, będące wcześniej obowiązkiem władców, stało się modne. Arystokraci zostawali kolekcjonerami i mecenasami. Ich pozycja społeczna zmuszała ich do posiadania dobrego gustu artystycznego i otaczania się pięknymi przedmiotami. Jednak taką możliwość mieli tylko najbogatsi, głównie arystokracja i bogate mieszczaństwo. To oni brali udział w rywalizacji, której przedmiotem byli artyści i ich dzieła.

Popyt na sztukę wzrastał, co przyczyniło się do utworzenia rynku dzieł sztuki. Jednym z ważniejszych wydarzeń było pojawienie się drukowanego katalogu przedmiotów wystawionych na sprzedaż. Pierwszy taki katalog opublikowano w Holandii w 1616 roku.

Jean Antoine Watteau, Szyld sklepu Gersainta, 1719

Dopiero w wieku XVIII w duchu epoki oświecenia zrodziła się myśl utworzenia muzeum. Do jego powstania przyczynili się przedstawiciele warstwy średniej, głównie pisarze i artyści, którzy nie mieli dostępu do sztuki. Pierwszą tego typu nowoczesną instytucją stało się Muzeum Brytyjskie, założone w 1753 roku na bazie prywatnych zbiorów Hansa Salomane'a - lekarza, przyrodnika i kolekcjonera.

Muzea odegrały ogromną rolę w rozwoju sztuki, która stała się dostępna dla każdego. Mało tego, dziś nawet nie musimy wychodzić z domu, bo siedząc sobie w łóżku możemy wirtualnie zwiedzać wielkie muzea świata, kiedy tylko chcemy.
Copyright © 2014 Sztuki Nigdy Nie Za Wiele , Blogger